سال ۱۳۹۸ توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی سال رونق تولید نامگذاری شد. چنانچه رونق تولید محقق شود شاهد تحول در بخش های مختلف کاهش نرخ بیکاری، بهبود اوضاع معیشتی مردم، تغییر مثبت در نظام بانکی، افزایش ارزش پول ملی، کاهش تورم و اتفاق های مثبت دیگر خواهیم بود.یکی از مهمترین نتایج رونق تولید، رویش اقتصادی و رونق اقتصادی است. رشد اقتصادی کشور در گرو رونق تولید داخلی است و توجه به این امر سبب اشتغالزایی و توسعه ظرفیت های داخلی می شود و همه می دانیم که تحریم ها و محدودیت های بین المللی مشکلات فراوانی را برای تولید داخلی به وجود آورده و باید به نحوی از این شرایط عبور کرد. رشد اقتصادی کشور در صورت رونق تولید داخلی محقق می شود و نتیجه آن اشتغالزایی و رشد پتانسیل های داخلی در حوزه های مختلف صنعتی می باشد.
بانگاهی به رویکرد توسعه گرای مناطق ازاد از ابتدای دولت تدبیر و امید تاکنون میتوان نقش این مناطق را در ایجاد زیرساخت ها و بستر مناسب درجهت فعالیت واحد های تولیدی و صنعتی به شکل گویا مشاهده کرد. سرمایه گذاری های گسترده درحوزه های عمرانی و زیرساختی در طول این ۶ سال ایجاد و تکمیل توسعه امور زیربنایی درکنار ایجاد زیرساخت های مهم حمل و نقلی شامل فرودگاه، بندر و جاده ها،نشان از عزم دولت در مسیر توسعه مناطق ازاد با نگاه رونق تولید به ویژه تولیدات و صادرات محور دارد. ایجاد این زیر ساخت ها درمناطق آزاد باعث جذب حجم عظیمی از سرمایه گذاری داخلی و نیز سرمایه گذاری خارجی دراین مناطق شده است.
این حجم از سرمایه گذاری های داخلی و خارجی نشان از توسعه زیر ساختها و ایجاد بستر های مناسب در مسیرتولید در مناطق ازاد است که بی تردید میتواند نقش بسیار پر رنگی را درتحقق رونق تولید درسال جاری که به همین نام نهاده شده است ایفا کند.
یکی از مهمترین عوامل رونق تولید که میتواند اهمیت نامگذاری امسال توسط مقام معظم رهبری را در این خصوص تایید کند اهمیت اشتغال و کاهش نرخ بیکاری به واسطه فعالیت و تولید درکشور است.
با نگاهی به مساحت کمتر از یک درصدی مناطق آزاد در مقابل مساحت کل کشور ایران و اشتغال بیش از نیم میلیون نفری این مناطق با توجه به حجم مساحتی که درکشور دارند میتوان به این نتیجه مهم رسید که باتوجه به همه ی مشکلات و تنگناه هایی که در حوزه کلان اقتصاد و به تبع آن اشتغالزایی مواجه هستیم آمار بیکاری در محدوده های مناطق آزاد به نسبت سرزمین اصلی و مناطق همجوار خود بسیار پایین تر است و شاهد تراز مثبت اشتغال دراین مناطق هستیم که همه این موارد نشان از توسعه تولید محور و رونق فضای کسب و کار در این مناطق است.
رونق تولید نیازمند محیط کسب وکار با ثبات و استاندارد است؛ این یعنی وقتی از رونق تولید صحبت میکنیم باید به این موضوع توجه کنیم که رونق تولید در کجا و در چه بستری اتفاق می افتد؟ مارونق تولید را باید در یک فضایی تحت عنوان محیط کسب و کار مورد ارزیابی و بررسی قرار دهیم. درخصوص محیط کسب و کار یک شاخص بین المللی تحت عنوان سهولت کسب و کار وجود دارد که هرساله توسط بانک جهانی بررسی و گزارش می شود و کشور ها را براساس آن رتبه بندی میکنند.
بدیهی است آن چیزی که میتواند منجر به بهبود مجموعه شاخص های اقتصادی درحوزه های کلان اقتصادی کشور شود تولید است و اگر این ظرفیت در اقتصاد کشور با توجه به امکانات،پتانسیل ها و ظرفیت های سرمایه گذاری چه دربخش های دولتی وچه دربخش های خصوصی به کار گرفته شود، بی شک آثار و پیامد های مثبتی را میتواند دربخش های مختلف اقتصادی به همراه داشته باشد و تولید خود نیازمند محیط کسب و کار مناسب و باثبات است و رونق فضای کسب وکار مناسب وباثبات نیازمند استاندارد سازی و به روز شدن است. شرکت های دانش بنیان و استارت آپ ها با تحول در عرصه علم و دانش وکشف یافته ها و نتایج جدیداقتصادی در رشد و توسعه تاثیر بسزایی دارند. پایین بودن خلاقیت ،نوآوری و ضعف فناوری در بنگاه های اقتصادی موجب افزایش وابستگی صنعت واقتصادکشور به فناوری های خارجی شده است و این برای کشور ما که از منابع سرشاراقتصادی برخوردار است یک ضعف مهم بشمار میرود و با تحریم های ظالمانه استکبار جهانی برعلیه کشورمان، این ضعف نمود بیشتری پیداکرده است و محیط کسب و کار کشور (بویژه درصنعت خودرو) را با چالشی جدی مواجه کرده است. فلذا تحقیق و پژوهش و فناوری از ضروریات و ارکان مهم کار آفرینی و اشتغال به شمار میرود و محیط کسب و کار نوینی برای رونق تولید بوجود می آورد.
دردنیای پرتحول امروز دانش و نوآوری اساسی ترین عامل پیشرفت درعرصه های صنعتی و اقتصادی محسوب می شود.
اقتصاد یک کشور وقتی شکوفا میشود که بستر لازم برای نو آوری و حضور در بازارهای رقابتی جهانی فراهم می شود. حرکت به سوی نوآوری و ایجاد تغییر در ترکیب محصولات و خدمات درقلمرو فعالیت های یک کسب وکار دانش بنیان قرار دارد.
از این رو کسب وکارهای دانش بنیان نقش مهمی دراثربخشی تولید، تبلور دانش در محصولات و تولیدات و تولید ثروت وارزش افزوده دریک جامعه ایفا میکنند. گسترش فعالیت استارت آپ ها به عنوان شتاب دهنده های توسعه کسب وکارهای نو در مناطق آزاد میتواند نویدبخش رونق تولیدات صادرات محور و به تبع آن اشتغالزایی بیشتر در این مناطق باشد.

*مشاور روابط کار وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی و مسئول هماهنگی امور مناطق آزاد تجاری صنعتی و عضو کارگروه تخصصی شورایعالی مناطق آزاد